Skip to content

斯特林公式

斯特林公式揭示了当 n 趋向无穷大时 n!、nⁿ 与 eⁿ 之间的关系。

沃利斯公式

我们先从一个定积分开始:

0π2sinnxdx\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^n x \, dx

我们可以推导出如下结果:

0π2sinnxdx=0π2sinn1xd(cosx)\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^n x \, dx = -\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{n-1} x \, d(\cos x)

利用分部积分法,其中 udv=uvvdu\int u \, dv = uv - \int v \, du,可得:

0π2sinn1xd(cosx)=(sinn1xcosx)0π2+0π2cosxd(sinn1x)-\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{n-1} x \, d(\cos x) \\ = -\left( \sin^{n-1} x \cos x \right) \Big|_{0}^{\frac{\pi}{2}} + \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \cos x \, d\left(\sin^{n-1} x \right)=0π2cos2x(n1)sinn2xdx=(n1)0π2(sinn2xsinnx)dx= \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \cos^2 x \cdot (n-1) \sin^{n-2} x \, dx \\ = (n-1) \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \left( \sin^{n-2} x - \sin^n x \right) \, dx

因此:

0π2sinnxdx=(n1)0π2(sinn2xsinnx)dx\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^n x \, dx = (n-1) \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \left( \sin^{n-2} x - \sin^n x \right) \, dx

于是:

n0π2sinnxdx=(n1)0π2sinn2xdx    0π2sinnxdx=n1n0π2sinn2xdxn \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^n x \, dx = (n-1) \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{n-2} x \, dx \\ \implies \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^n x \, dx = \frac{n-1}{n} \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{n-2} x \, dx

所以:

nn 为偶数时,即 n=2kn = 2k

0π2sin2kxdx=2k12k0π2sin2k2xdx=2k12k2k32k2120π2sin0xdx=2k12k2k32k212π2\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k} x \, dx = \frac{2k-1}{2k} \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k-2} x \, dx \\ = \frac{2k-1}{2k} \cdot \frac{2k-3}{2k-2} \cdots \frac{1}{2} \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^0 x \, dx \\= \frac{2k-1}{2k} \cdot \frac{2k-3}{2k-2} \cdots \frac{1}{2} \cdot \frac{\pi}{2}

nn 为奇数时,即 n=2k+1n = 2k + 1

0π2sin2k+1xdx=2k2k+10π2sin2k1xdx=2k2k+12k22k1230π2sin1xdx=2k2k+12k22k123\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k+1} x \, dx \\ = \frac{2k}{2k+1} \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k-1} x \, dx \\ = \frac{2k}{2k+1} \cdot \frac{2k-2}{2k-1} \cdots \frac{2}{3} \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^1 x \, dx \\ = \frac{2k}{2k+1} \cdot \frac{2k-2}{2k-1} \cdots \frac{2}{3}

这里我们需要双阶乘:

m!!=m(m2)(m4)m!! = m (m-2) (m-4) \cdots

于是:

0π2sin2kxdx=(2k1)!!(2k)!!π2\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k} x \, dx = \frac{(2k-1)!!}{(2k)!!} \cdot \frac{\pi}{2}0π2sin2k+1xdx=(2k)!!(2k+1)!!\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k+1} x \, dx = \frac{(2k)!!}{(2k+1)!!}

由于在 x(0,π2)x \in (0, \frac{\pi}{2}) 上有 sin2k+1x<sin2kx<sin2k1x\sin^{2k+1} x < \sin^{2k} x < \sin^{2k-1} x,因此有:

0π2sin2k+1xdx<0π2sin2kxdx<0π2sin2k1xdx\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k+1} x \, dx < \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k} x \, dx < \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k-1} x \, dx

代入上面的公式:

(2k)!!(2k+1)!!<(2k1)!!(2k)!!π2<(2k2)!!(2k1)!!\frac{(2k)!!}{(2k+1)!!} < \frac{(2k-1)!!}{(2k)!!} \cdot \frac{\pi}{2} < \frac{(2k-2)!!}{(2k-1)!!}

我们可以考察 0π2sin2kxdx\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2k} x \, dx 上下界之间的差:

limk((2k2)!!(2k1)!!(2k)!!(2k+1)!!)=limk((2k2)!!(2k1)!!2k2k+1(2k2)!!(2k1)!!)=limk12k+1(2k2)!!(2k1)!!=0\lim_{k \rightarrow \infty} \left( \frac{(2k-2)!!}{(2k-1)!!} - \frac{(2k)!!}{(2k+1)!!} \right) \\ = \lim_{k \rightarrow \infty} \left( \frac{(2k-2)!!}{(2k-1)!!} - \frac{2k}{2k+1} \cdot \frac{(2k-2)!!}{(2k-1)!!} \right) \\ = \lim_{k \rightarrow \infty} \frac{1}{2k+1} \cdot \frac{(2k-2)!!}{(2k-1)!!} = 0

注意:这里 2k22k1<1\frac{2k-2}{2k-1} < 1

对于不等式:

(2k)!!(2k+1)!!<(2k1)!!(2k)!!π2<(2k2)!!(2k1)!!\frac{(2k)!!}{(2k+1)!!} < \frac{(2k-1)!!}{(2k)!!} \cdot \frac{\pi}{2} < \frac{(2k-2)!!}{(2k-1)!!}

将所有项乘以 (2k)!!(2k1)!!\frac{(2k)!!}{(2k-1)!!}

(2k)!!2(2k+1)!!(2k1)!!<π2<(2k2)!!(2k)!!(2k1)!!2\frac{(2k)!!^2}{(2k+1)!! (2k-1)!!} < \frac{\pi}{2} < \frac{(2k-2)!! (2k)!!}{(2k-1)!!^2}

我们可以进一步考察 π2\frac{\pi}{2} 上下界之间的差:

limk((2k2)!!(2k)!!(2k1)!!2(2k)!!2(2k+1)!!(2k1)!!)=limk(12k12k+1)(2k)!!2(2k+1)!!(2k1)!!=limk12k(2k)!!2(2k+1)!!2=0\lim_{k \rightarrow \infty} \left( \frac{(2k-2)!! (2k)!!}{(2k-1)!!^2} - \frac{(2k)!!^2}{(2k+1)!! (2k-1)!!} \right) \\= \lim_{k \rightarrow \infty} \left( \frac{1}{2k} - \frac{1}{2k+1} \right) \cdot \frac{(2k)!!^2}{(2k+1)!! (2k-1)!!} \\= \lim_{k \rightarrow \infty} \frac{1}{2k} \cdot \frac{(2k)!!^2}{(2k+1)!!^2} = 0

于是我们得到沃利斯公式:

limk(2k)!!2(2k+1)!!(2k1)!!=π2\lim_{k \rightarrow \infty} \frac{(2k)!!^2}{(2k+1)!! (2k-1)!!} = \frac{\pi}{2}

该公式引入了沃利斯的结果,为推导斯特林公式做准备。

斯特林公式

斯特林公式揭示了 n!n!nnn^nene^n 之间的关系。

nn 趋近无穷大时,n!n! 约等于 2πn(ne)n\sqrt{2 \pi n} \left(\frac{n}{e}\right)^n

首先引入一个极限:

limn(n!nn)1n=1e\lim_{n \rightarrow \infty} \left( \frac{n!}{n^n} \right)^{\frac{1}{n}} = \frac{1}{e}

证明:

limn(n!nn)1n=limne1nln(n!nn)\lim_{n \rightarrow \infty} \left( \frac{n!}{n^n} \right)^{\frac{1}{n}} = \lim_{n \rightarrow \infty} e^{\frac{1}{n} \ln \left( \frac{n!}{n^n} \right)}

等价于证明:

limn1nln(n!nn)=1\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \ln \left( \frac{n!}{n^n} \right) = -1

我们有:

limn1nln(n!nn)=limn1n(ln1n+ln2n++lnnn)=01lnxdx=(xlnxx)01=1\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \ln \left( \frac{n!}{n^n} \right) \\ = \lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \left( \ln \frac{1}{n} + \ln \frac{2}{n} + \cdots + \ln \frac{n}{n} \right) \\ = \int_{0}^{1} \ln x \, dx = (x \ln x - x) \Big|_{0}^{1} = -1

证毕。

因此:

n!nn1en\frac{n!}{n^n} \sim \frac{1}{e^n}

我们希望验证:

limnn!nnen=1\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{n!}{n^n} e^n = 1

我们试一下。

使用比值判别法:

an=n!nnen,an+1=(n+1)!(n+1)n+1en+1a_n = \frac{n!}{n^n} e^n, \quad a_{n+1} = \frac{(n+1)!}{(n+1)^{n+1}} e^{n+1}limnan+1an=e(1+1n)n>1\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{a_{n+1}}{a_n} = \frac{e}{\left(1 + \frac{1}{n}\right)^n} > 1

虽然该表达式的极限是 ee,但它总是从下方趋近 ee,因此比值仍大于 1,说明 ana_n 是发散的。

数学家们尝试了各种方法,发现:

an=n!nn+12ena_n = \frac{n!}{n^{n + \frac{1}{2}}} e^n

为了证明 ana_n 收敛,再次使用比值判别法:

an=n!nn+12en,an+1=(n+1)!(n+1)n+32en+1a_n = \frac{n!}{n^{n + \frac{1}{2}}} e^n, \quad a_{n+1} = \frac{(n+1)!}{(n+1)^{n + \frac{3}{2}}} e^{n+1}limnan+1an=e(1+1n)n+12\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{a_{n+1}}{a_n} = \frac{e}{\left(1 + \frac{1}{n}\right)^{n + \frac{1}{2}}}

将其与下式比较:

(1+1n)n+12=e(n+12)ln(1+1n)\left(1 + \frac{1}{n}\right)^{n + \frac{1}{2}} = e^{(n + \frac{1}{2}) \ln \left(1 + \frac{1}{n}\right)}

以及 ee

因此,比较:

(n+12)ln(1+1n)(n + \frac{1}{2}) \ln \left(1 + \frac{1}{n}\right)

与 1。

具体来说,比较 lnn+1n\ln \frac{n+1}{n}1n+12\frac{1}{n + \frac{1}{2}}

由于:

1n+1<ln(1+1n)<1n\frac{1}{n + 1} < \ln \left(1 + \frac{1}{n}\right) < \frac{1}{n}

注意:右侧由不等式 ln(1+x)<x\ln(1 + x) < x(其中 x0x \neq 0)得出。

左侧由 1nn+1<ln(n+1n)1 - \frac{n}{n+1} < \ln \left(\frac{n+1}{n}\right) 得出,其中 nn+1\frac{n}{n+1} 被视为一个整体。这是高中知识。

因为 1x\frac{1}{x} 是凹函数:

nn+11xdx=lnn+1n>1n+12\int_{n}^{n+1} \frac{1}{x} \, dx = \ln \frac{n+1}{n} > \frac{1}{n + \frac{1}{2}}

因此:

limnan+1an=e(1+1n)n+12<1\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{a_{n+1}}{a_n} = \frac{e}{\left(1 + \frac{1}{n}\right)^{n + \frac{1}{2}}} < 1

于是 ana_n 单调递减且 an>0a_n > 0,因此它必然收敛,即存在极限。

设:

limnn!nn+12en=a\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{n!}{n^{n + \frac{1}{2}}} e^n = a

接下来我们需要求出这个极限。

由前面的沃利斯公式:

limk(2k)!!2(2k+1)!!(2k1)!!=π2\lim_{k \rightarrow \infty} \frac{(2k)!!^2}{(2k+1)!! (2k-1)!!} = \frac{\pi}{2}(2n)!!=2n(2n2)2=2nn!(2n)!! = 2n (2n-2) \cdots 2 = 2^n n!(2n1)!!=(2n)!(2n)!!=(2n)!2nn!(2n-1)!! = \frac{(2n)!}{(2n)!!} = \frac{(2n)!}{2^n n!}(2n+1)!!=(2n+2)!(2n+2)!!=(2n+2)!2n+1(n+1)!(2n+1)!! = \frac{(2n+2)!}{(2n+2)!!} = \frac{(2n+2)!}{2^{n+1} (n+1)!}

于是沃利斯公式变为:

limn16n(n!)4(2n+2)(2n)!(2n+2)!=π2\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{16^n (n!)^4 (2n+2)}{(2n)!(2n+2)!} = \frac{\pi}{2}

利用:

n!aennn+12n! \sim a e^{-n} n^{n + \frac{1}{2}}

代入:

limna2e24(n+1n)2n+32=π2\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{a^2 e^2}{4 \left(\frac{n+1}{n}\right)^{2n + \frac{3}{2}}} = \frac{\pi}{2}

解得:

a=2πa = \sqrt{2 \pi}

因此,当 nn 趋近无穷大时:

n!2πennn+12n! \sim \sqrt{2 \pi} e^{-n} n^{n + \frac{1}{2}}

或者等价地:

n!2πn(ne)nn! \sim \sqrt{2 \pi n} \left(\frac{n}{e}\right)^n